Ренад Сагдеев
Ренад Зиннур улы Сәгъдиев 1941 нче елның 13 декабрендә Казанда туган.
1965 нче елда Новосибирск дәүләт университетын тәмамлаган. 1965—1993 елларда Новосибирскидагы РФА Себер бүлегендә химик кинетика һәм яну Институтында эшләгән, (1983-1993 нче елларда – директор урынбасары). 1989 нчы елда РФА Себер бүлегендә “Халыкара томографик үзәк” Институтына нигез салган һәм 2016 нчы елга кадәр бу Институт директоры булып эшләгән. 2016 нчы елдан – бу Институтның фәнни җитәкчесе.
1987 нче елдан СССР ФА әгъза-корреспонденты, 1997 нче елдан РФА гомуми һәм техник химия Бүлеге буенча академигы, РФА Президиумы һәм РФА Себер бүлеге Бюросы Президиумы әгъзасы.
Ренад Сәгъдиевның иң мөһим эшләре төш магнит резонансы һәм спинлы химия өлкәләренә, химик реакцияләрнең элементар актларын тикшеренүләргә карый.
Электрон һәм төш спиннарының радикал химик реакцияләр барышына йогынтысын өйрәнгән.
1975—1980 елларда А. Л. Бучаченко, Ю. Н. Молин, Э. М. Галимов һәм башка галимнәр белән бергә магнит кырларының химик реакцияләр барышына йогынтысы барлыгын тапкан, магнит изотоп эффектын ачкан (1975). Химик реакцияләрдә кыска вакыт яшәүче радикал һәм радикал парларны өйрәнү өчен радиоешлыклы зонд һәм төшләрне стимуллаштырылган полярлаштыру методын тәкъдим иткән.
1986 нчы елда Р. З. Сәгъдиевка РФА Себер бүлегенең химик кинетика һәм яну Институты һәм химик физика Институты хезмәткәрләре белән беррәттән “Химик реакцияләрдә магнит-спин эффектлары” эшләр циклы өчен Ление премиясе бирелгән.
1994 нче елда “Имидазолинның нитроксиль радикаллары” эшләр циклы өчен Россия Федерациясенең Дәүләт премиясе лауреаты булган.
“Ватан алдында хезмәтләре өчен” IV дәрәҗә ордены (2007), Почет ордены (2002), “Дуслык” ордены (Татарстан) (2016) кавалеры.
Россия Феддерациясе хөкүмәтенең мәгариф өлкәсендә премиясе лауреаты (2015).
Рена́д Зинну́рович Сагде́ев ( род. 13 декабря 1941, Казань, Татарская АССР, РСФСР, СССР) — советский и российский химик, академик РАН (1997), доктор химических наук.
Окончил Новосибирский государственный университет (1965). В 1965—1993 годах работал в Институте химической кинетики и горения СО РАН в Новосибирске (в 1983—1993 заместитель директора). В 1989 году основал Институт «Международный томографический центр» СО РАН (МТЦ СО РАН), по 2016 был директором МТЦ СО РАН, с 2016 — научный руководитель МТЦ СО РАН.
Член-корреспондент АН СССР с 1987 года, академик Российской академии наук с 1997 года по Отделению общей и технической химии, член Президиума РАН и Бюро Президиума СО РАН.
Важнейшие научные работы Ренада Сагдеева относятся к области спектроскопии ЯМР и спиновой химии, исследований элементарного акта химических реакций.
Изучил влияние электронных и ядерных спинов на протекание радикальных химических реакций.
В 1975—1980 годах совместно с А. Л. Бучаченко, Ю. Н. Молиным, Э. М. Галимовым и другими учеными установил влияние магнитных полей на протекание химических процессов, открыл магнитный изотопный эффект (1975). Предложил метод радиочастотного зонда и метод стимулированной поляризации ядер для изучения короткоживущих радикалов и радикальных пар в химических реакциях.
В 1986 году Р. З. Сагдееву совместно с сотрудниками ИХКГ СО АН И ИХФ АН СССР присуждена Ленинская премия за цикл работ «Магнитно-спиновые эффекты в химических реакциях»
Лауреат Государственной премии Российской Федерации в области науки и техники 1994 года за цикл работ «Нитроксильные радикалы имидазолина».
Орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени (2007)
Орден Почёта (2002)
В 2014 году Ренаду Сагдееву было присуждено звание «Почётный гражданин Новосибирской области».
Лауреат премии Правительства Российской Федерации в области образования (2015)
Орден «Дуслык» (Татарстан, 2016)
